Β Λ Α Σ Τ Ο Κ Υ Τ Τ Α Ρ Α ???????

Το μεγάλο κόλπο με τα βλαστοκύτταρα

ΤΗΣ ΦΙΛΙΩΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑ

Σε κάθε περίοδο της ζωής μας, αναπτύσσουμε και ειδικά προσωπικά ενδιαφέροντα. Αυτό τον καιρό λοιπόν, περισσότερο από την κρίση, τα συνέδρια και το μέλλον της αριστεράς, με απασχολούν τα ζητήματα σε σχέση με την κατάστασή μου ως μέλλουσα μαμά. Ο νεοφιλελευθερισμός όμως έχει πολλά ποδάρια με αποτέλεσμα να εξάγει κανείς, ακόμα κι όταν δεν έχει καμία τέτοια όρεξη, χρήσιμα αλλά θλιβερά συμπεράσματα για την εποχή μας.

Ψάχνοντας λοιπόν διάφορα πράγματα, ανακάλυψα -και με τη βοήθεια του ντοκιμαντέρτου ΕΞΑΝΤΑ «Το πολύτιμο κύτταρο», πριν από λίγες μέρες-, το μεγάλο ζήτημα που προκύπτει με την ιδιωτική φύλαξη των βλαστοκυττάρων, δηλαδή κυττάρων από ομφαλοπλακουντιακό αίμα, τα οποία έχουν αποδειχθεί σωτήρια για τη θεραπεία σοβαρών αιματολογικών νοσημάτων, όπως της λευχαιμίας. Αυτό ισχύει για τις λεγόμενες αλλογενείς μεταμοσχεύσεις, εκείνες δηλαδή που γίνονται από άλλον δότη, καθώς αν ένα παιδί νοσήσει με αιματολογικό νόσημα, η προδιάθεση υπάρχει και στα βλαστοκύτταρά του, τα οποία θα νοσήσουν επίσης αν μεταμοσχευθούν. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται, σύμφωνα με επιστήμονες από όλο τον κόσμο, είναι μεγάλες ποσότητες δειγμάτων στις δημόσιες τράπεζες, οι οποίες συμμετέχουν στο διεθνές δίκτυο netcord. Όταν λοιπόν κάποιος ασθενής αναζητήσει μόσχευμα, να είναι πιθανό να βρει και να γίνει καλά, (είναι σημαντικό ότι δεν χρειάζεται απόλυτη συμβατότητα, όπως συμβαίνει με τη μεταμόσχευση μυελού και η διαδικασία είναι εξαιρετικά απλούστερη). Τέλεια! Είναι κάτι τόσο απλό, κάτι που ως τώρα πετιόταν, το οποίο, αν μαζευόταν και ήταν διαθέσιμο, θα μπορούσε να καλύπτει τις ανάγκες όλου του πληθυσμού.

Όχι, όμως, στην εποχή του νεοφιλελευθερισμού. Αντιθέτως, έχει αναπτυχθεί μία έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα σε σχέση με την ιδιωτική φύλαξη βλαστοκυττάρων, με το αζημίωτο βέβαια, για αποκλειστική χρήση από το ίδιο το παιδί και την οικογένειά του. Η ιδεολογία “ο καθένας για τον εαυτό του” βρίσκει εδώ το πιο πρόσφορο έδαφος. Το κακό θα ήταν μικρό αν απλώς πλήρωνε κανείς ακριβά κάτι που θα ήταν πράγματι χρήσιμο για το παιδί του και δεν θα ήταν ζημιογόνο για τους άλλους ανθρώπους. Ωστόσο στην περίπτωση αυτή τα πράγματα είναι πολύ σοβαρότερα. Η πλειοψηφία των νοσημάτων για τα οποία διαφημίζεται η ιδιωτική φύλαξη αποκλείει τη χρήση αυτού του γενετικού υλικού από το ίδιο το παιδί. Ταυτόχρονα, τα δείγματα μένουν «φυλακισμένα». Δεν διατίθενται δηλαδή για τις ανάγκες εκείνων που όντως νοσούν και θα μπορούσαν να σωθούν. Φυσικά οι ιδιωτικές τράπεζες δεν συμμετέχουν στο διεθνές δίκτυο, οπότε αν κάποιο παιδί νοσήσει δεν μπορεί μέσω της ιδιωτικής τράπεζας να βρει δότη. Θα χρειαστεί να προσφύγει στην δημόσια τράπεζα για να βρει μόσχευμα από εκείνους τους γονείς που επέλεξαν τη δωρεά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο παγκόσμιο δίκτυο δημόσιων τραπεζών, υπάρχουν γύρω στα 400.000 δείγματα, ενώ παγκοσμίως στις ιδιωτικές τράπεζες υπάρχουν κάποια εκατομμύρια, από τα οποία, η κάθε οικογένεια έχει πρόσβαση μόνο στα δικά της. Επίσης, είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ στη Γαλλία, Ολλανδία, Ιταλία και Ισπανία η ιδιωτική φύλαξη απαγορεύεται δια νόμου, στην Ελλάδα λειτουργούν γύρω στις 20 ιδιωτικές τράπεζες (τεράστιο νούμερο σε σχέση με άλλες πολύ μεγαλύτερες χώρες), χωρίς κανένα νομικό πλαίσιο, ενώ πολλές από αυτές είναι εταιρείες σχετιζόμενες με τα μεγάλα ιδιωτικά μαιευτήρια.

Αντίθετα, η δημόσια τράπεζα της Ακαδημίας Αθηνών λειτουργεί μόλις τα τελευταία χρόνια με τον γνωστό τρόπο της υποτίμησης και υποχρηματοδότησης. Η δωρεά ωστόσο γενετικού υλικού σε αυτήν είναι εύκολη, γίνεται από όλα τα δημόσια και ιδιωτικά μαιευτήρια και είναι δωρεάν.

*Η Φιλιώ Τσουκαλά είναι ψυχολόγος.